ساخت زیورآلات از چه زمانی در ایران شروع شد؟

وجود معادن بسیار غنی فلزات گرانبها در ایران و قرار گرفتن این کشور در مدار تمدن جهان، باعث شده است که هنرمندان ایرانی از دیرباز به یکی از مشهورترین تولیدکنندگان زیورآلات و جواهر دنیا بدل شوند.

چنانچه از آثار یافت شده باستان‌شناسی در دوره‌های مختلف تاریخی در ایران مشخص است، ساخت زیورآلات در ایران، همزمان با دوره مفرغ و با به کار بردن مهره‌های رنگی و مس شروع شده است. زیورآلات اقوام ایرانی از جمله ترکمانان و قشقایی‌ها که همراه با لباس‌های محلی به کار می‌رود، شاهدی بر این مدعاست.

استفاده از جواهرات طلا و سایر زیورآلات مشابه نظیر نقره، در دوره‌های هخامنشی، اشکانی و ساسانی به وفور در میان ثروتمندان رواج داشته است. ساخت زیورآلات طلا و نقره در دوره اشکانی پیشرفت چشم‌گیری یافت و در دوره ساسانی به اوج شکوفایی خود رسید. قبل از این دوران، قطعاتی از زیورآلات به کار رفته توسط مردمان باستان، در تپه حسنلو، مارلیک، گوگ تپه، املش، دیلمان، دین خانه و تورنگ تپه به دست آمده است که همگی از جایگاه هنر ساخت قطعات تزئینی در تمدن باستان ایران حکایت دارند. همچنین بیشتر آثار گرانبهای طلا و نقره که در موزه‌های داخلی و خارجی نگهداری می‌شود، نشان‌دهنده روج این هنر در دوران تاریخی ایران است.

عموما زیورآلات ساخته شده در ایران باستان به صورت سنجاق سر، پلاک، انگشتر، کمربند، گوشواره و گردن‌بند بوده است. با این وجود از مهمترین نمونه‌های جواهرات و زیورآلات ساخته شده در ایران می‌توان به جام طلای مارلیک (هزاره سوم قبل از میلاد در استان گیلان)، دستبند طلای یافته شده از تپه مارلیک (دوره هخامنشیان) و جام طلای حسنلو (هزاره چهارم قبل از میلاد در استان آذربایجان غربی) اشاره کرد.

جام حسنلو، نقده، آذربایجان غربی
جام مارلیک، رودبار، گیلان

پس از ورود اسلام به ایران، استفاده از طلا در ساخت زیورآلات جای خود را به فلز نقره و سنگ‌های معدنی داد و به این ترتیب دوره کاربرد نقره در زیورآلات شروع شد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *